Kunst uit Bali en Indonesië
                    Skip Navigation Links

Skip Navigation Links
Blader door alle Art Deco kunstwerken uit onze collectie


De term 'art deco' is ontstaan in het begin van de 20ste eeuw als afkorting van de Franse woordengroep 'Arts Decoratifs'. Het duidt op een kunststroming in het interbellum, tussen de twee wereldoorlogen (1920-1940), waarbij kunstenaars zich afzetten tegen de toen bekende of gevestigde kunstuitingen. Zo komt er meer geometrie in de gebouwen-architectuur en een nieuwe stilering in objekten. Ook wordt de kleur belangrijker en worden overdadige versieringen weggelaten. Door deze veranderde stijlelementen wordt de vormgeving plotseling belangrijker. Deze kan door een strakke stilering zelfs de werkelijke vorm van een bekend objekt of mens/dier verdraaien.Uit de introduktie blijkt dat 'art deco' een rekbaar begrip is. Echter niet alle vooroorlogse Bali beelden verdienen de kwalificatie 'art deco'.
Uit de hieronder getoonde kunstobjekten zie je bepaalde stijlovereenkomsten die voldoen aan die kwalificatie; Allereerst valt een strakke stilering op; de kunstenaar was op zoek naar de ideale lijn. Ook zijn er minder versieringen en ornamenten aangebracht en komt er daardoor meer aandacht voor ruimte en vorm. Dat laatste komt ook versterkt terug door bepaalde onderdelen van het beeld te vergroten of te verlengen, zoals de slapende vrouw. Typisch voor de Balinese art deco zijn de lang gerekte lichamen met de vergrote vingers en voeten en een versoberde ornamentiek.



Nieuw
Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Art deco beeldje uit vooroorlogs Bali,gemaakt van Tengoeloenhout. Voor 1934
1930-1934
Zeer afwijkende voorstelling. Dit moet een ware uitdaging geweest zijn voor de snijder die dit gemaakt heeft. Uit bovenstaande kan men aannemen dat dit een volstrekt uniek ongekopieerd beeld is. Volgens de eerste eigenaar, Emmy Polak, is dit beeld voor haar uitgezocht door Hildo Krop, de bekende Nederlandse beeldhouwer, ter plaatse op Bali. Dit beeld werd verkocht op een verkoop tentoonstelling van "Balische Kunst" In Batavia in 1934. Onder nummer 13 van de afdeling 'plastiek' staat; Vriendinnendienst....;f 35 (gulden). In de inleiding wordt het beeld aangehaald wat betreft de houtsoort;"HET DIEP DONKERBRUINE HOUT HEET OP BALI LES TENGOELOEN,DWZ HET KERNHOUT, HET HOUT MIDDEN IN DE STAM VAN DEN TENGOELOENBOOM. HET WORDT MET DE JAREN NOG DONKERDER, MEER NAAR DEN MAHONIE KANT". U kunt duidelijk op de eerste foto het mahoniehouten karakter zien. Het is opmerkelijk dat een vooroorlogs beeld kan worden terug gebracht naar de oorspronkelijke verkoop lokatie. Jammergenoeg meldde deze brochure niet de naam van de beeldhouwers, iets wat in latere verkooptentoonstellingen wel gebeurde. U kunt op de foto klikken voor meer foto's en info.


Nieuw
Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Zittende vrouw met spiegel. Balinees houtsnijwerk uit de vooroorlogse jaren.
1930-1940
Indrukwekkend groot beeld uit de Pita Maha periode(52 cm hoog!). Wat opvalt zijn de prachtige lijnen die van boven naar benden lopen, en blader-motief op de hoofddoek. Ook het markante gezicht is expressief gesneden. Zoals bij zoveel kunstuitingen op Bali kan vrij worden gekopieerd. Zo is dit beeld ook vaak gekopieerd, en is dit beeld waarschijnlijk het orgineel waarop de latere beelden zijn nagemaakt. Iedere foto kan tweemaal worden vergroot.



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Liggende Balinese vrouw in art deco stijl
1930-1940
Er zijn vele bewerkte plankjes gemaakt in Bali, zowel prewar als postwar. Maar verreweg de meesten hebben niet de kwaliteit van de pita maha-meestersnijders. Dit plankje heeft dat wel. De snijder is duidelijk op zoek geweest naar de ideale lijnen, iets wat wij hier art deco noemen. Het gezicht heeft iets spannends en mysterieus, maar ook rustgevend. Alle franje in de vorm van ornamentjes en versieringen zijn weggelaten, behalve bij de subengs, wat de expressiviteit van het geheel verhoogd. Als U klikt op een foto kan deze tweemaal vergroot worden.



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Balinese priester met wijwater vat
1930-1940
Fraai priester beeld uit de Pita Maha periode(1928-1945). Het beeld bevat prachtige details; het wijwatervat is opengewerkt en de voeten en vingers zijn met veel aandacht gesneden. Ook zijn de vloeiende lijnen van de art deco duidelijk zichtbaar op foto 9, 10 en 11. Gesneden uit het dure satijnhout wat toen alleen voor de beste snijders beschikbaar was. Prachtig afgewerkt met een fijn patin. Klik voor meer foto's&info op de foto.



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Houten gepolychromeerd beeld van een vrouwelijke Balinese priester ("Pedanda Isteri").
1930-1940
Er zijn meer vrouwelijke priesters op Bali dan mannelijke. En zij staan zeker niet minder in aanzien dan hun mannelijke collega's. De Pedanda Isteri heeft 3 belangrijke taken: iedere morgen bereid zij het heilige water, zij maakt de offergaven (banten) klaar voor de ceremonie, en zij kan een ceremonie of ritueel zelf leiden, maar dan moet ze wel van de Brahmaanse kaste zijn. Het komt op Bali voor dat ook haar echtgenoot priester is. Zeer zeldzaam beeld, met een fraaie polychromie. Door de invloed van de Art Deco (de gebruikte kleuren zijn typische Art Deco ), en de vraag naar Art Deco in Europa en Amerika in de jaren 30. Dit beeld is waarschijnlijk op verzoek gemaakt door een buitenlandse klant of kunst galerie. Door steeds een maal te klikken op de foto kunt U de foto tweemaal vergroten.



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Houten boogschutter uit het Ramayana verhaal 
1935-1940
Fraai uitgevoerde boogschutter die het heilig hert probeert te schieten uit het Hindu-Ramayana verhaal. Groot uitgevoerde boog verhoogd de expressieve uitstraling.  



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Vrouw met kind. Houten beeld gemaakt op Bali. 
1920-1930
Bijzonder lang beeld (uiterst zeldzaam!) Gesneden in de Art Deco stijl die toen net in Bali bekend werd. Een vergelijkbaar beeld werd tentoongesteld op de tentoonstelling "ART DECO OP BALI" in museum Nusantara te Delft in 2005. In het bijbehorende boek van Frans Leidelmeier "Art Deco beelden van Bali 1930-1970" staat het afgebeeld op blz 69. Door steeds een maal te klikken op de foto kunt U de foto tweemaal vergroten. 



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Vrouw met 3 vogels op haar lichaam. Gemaakt op Bali in de jaren 30.
1920-1930
Bijzonder lang beeld (uiterst zeldzaam!). Later is een bredere voet gemaakt en ingepast vanwege de lengte van het beeld. Dit beeld moet een van de eersten zijn geweest in deze vorm. Later is deze sculptuur in vele varianten nagemaakt. Door steeds een maal te klikken op de foto kunt U de foto tweemaal vergroten.



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Geniale houten skulptuur van een slapende vrouw in art deco stijl. Gemaakt op Bali in de dertiger jaren.
1930-1940
In deze skulptuur komt de vernieuwde houtsnijkunst in de Pita Maha-tijd het best tot uiting. De kunstenaar, I Geremboeang vindt voor ieder detail een geniale oplossing. Kijk naar de positie van de armen en handen, en die van de voeten. Door de benen hoog op te trekken wordt de spanning van het beeld verhoogd, maar blijft het intieme karakter intakt. Het hoofd is niet naar opzij gericht, maar recht omhoog kijkend wat een maximum aan expressie oplevert. Het haar is gestileerd en prachtig weggewerkt naar een kant van de skulptuur. Bedenk dat een houtsnijder deze vorm al in gedachte moet hebben voordat hij ook maar een eerste laagje hout van het blok afsnijdt! Omdat bij Geremboeang de nieuwe Bali kunst het puurst tot ontwikkeling komt, citaat van Bonnet in 1936, kan het niet anders zijn dat de grote meester I Geremboeang dit prachige plankje gesneden heeft. De geniale stijl verraad zijn signatuur. Klik op de foto voor meer foto's en info.



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Houtsnijwerk slapende vrouw Pita Maha
1930-1940
Prachtig groot snijwerk uit de Pita Maha tijd. Wat opvalt in vergelijking met het plankje Tobo 612 is de groffe/groteske manier van bewerking. Het hout is zwaar en heeft een hoge nerf-dichtheid wat misschien heeft bijgedragen aan het eind resultaat. Alles is gevat en weergegeven in grote sterke lijnen, zonder zich te bekommeren om enig detail of franje. Het geheel is dan ook imposant, vooral door het ongewoon grote formaat en de zware houtsoort. Als U op een foto klikt kunt U deze tweemaal vergroten.



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Zittende Balinese priester in bid houding
1930-1940
Prachtig voorbeeld van de meesterlijke snijkunst op Bali. Waarschijnlijk gemaakt door een simpele rijstboer die het houtsnijden van zijn vader geleerd heeft. Weinig beelden laten deze gecompliceerde handhouding zien, genoemd "mudra". Waarschijnlijk komt die schaarste omdat het een snij-techniek vereist van de hoogste moeilijkheids graad. Tyra Kleen heeft op Bali de handhoudingen van de priesters bestudeerd en getekend en haar tekeningen zijn gepubliceerd in het boek; "Mudras auf Bali" uit 1923. Ik heb nog niet ontdekt waar deze mudra precies voor staat, of bij welke ceremonie de priester deze mudra aannneemt.



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Het gouden hert getroffen door Rama 's pijl. Een scene uit het Hindu epos Ramayana. U kunt iedere foto tweemaal vergroten door op de foto te klikken.
1930-1940
Zeer expressief beeld voorstellende Patih Maritja, een dienaar van de demonenkoning Rawana, die zich als een prachtig gouden hert vermomd heeft om Rama en zijn broer Laksmana weg te lokken van Sita, zodat Rawana haar kan ontvoeren. Zodra het gouden hert met een pijl geraakt wordt, verandert het weer in een demon en beseffen de broers – te laat - dat het een list is. Op dat moment begint het eigenlijke avontuur van de Ramayana: de zoektocht langs allerlei hindernissen en met vele onverwachte medestanders om Sita terug te vinden. U kunt iedere foto tweemaal vergroten door op de foto te klikken.



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Vogel met prooi (Art Deco)
1930-1940
Fraai gestileerde vogel met opvallende gedraaide nek.



Klik voor meer informatie over dit kunstwerk
Vogel met opstaande vleugel en gedraaide nek.
1930-1940
Fraaie sculptuur waarschijnlijk gemaakt in het dier-houtsnij-dorp Njuh Kuhning vlakbij Ubud. Daar werden met name vogels en kikkers gemaakt in allerlei vormen en afmetingen. Wat opvalt zijn de fraaie versieringen op de vleugels en de aparte lichtbruine patin.





Klik voor een uitvergroting Op deze pagina tonen wij alle Art Deco kunstwerken uit onze collectie.

Een aantal daarvan werden in 2005-2006 tentoongesteld tijdens de tentoonstelling "ART DECO OP BALI"
in het Nusantara museum te Delft 
(zie afbeelding links). 

Deze kunstwerken staan tevens afgebeeld in het bijbehorende boek van Frans Leidelmeijer "Art Deco beelden van Bali 1930-1970"
(zie afbeeldingen rechts)
Klik voor een uitvergroting Klik voor een uitvergroting

  
2 0 1 7   ©   T O B O  A R T